Cây Hồi và công dụng

Cây Hồi là gì? Có đặc điểm gì? Công dụng như thế nào? Cùng Thế Giới Mẹo Vặt đi tìm hiểu cây Hồi và công dụng của nó nhé!

Còn gọi là đại hồi, bát giác hồi hương, đại hồi hương.

Tên khoa học Illicium verum Hook.f.

Thuộc họ Hồi Illiciciaceae.

Đại hồi hay bát giác hồi hương là quả chín phơi khô của cây hồi.

Mô tả cây

cây hồi là một cây cao từ 2 – 6m, hình dáng toàn cây thon hình quả trám, xanh tốt quanh năm, thân mọc thẳng, cành dễ gẫy. Lá mọc gần thành chùm 3-4 lá ở đầu cành, có cuống, phiến lá nguyên, dài 8-12cm, rộng 3-4cm, dòn, dò nát có mùi thơm. Hoa khá to, mọc đơn độc ở kẽ lá, cánh hoa màu trắng ở phía ngoài, hồng thắm ở mặt trong. Quả hồi gồm 6-8 cánh, có khi tới 12-13 cánh xếp thành ngồi sao, đường kính trung bình 2,5-3cm, dày 6-10mm. Tươi có màu xanh, khi chín khô cứng có màu nâu hồng. Trên mỗi cánh sẽ nứt làm hai, để lộ một hạt màu nâu nhạt, nhẵn bóng. Lá, cuống, hoa và quả đều chứa tinh dầu.

(quả hồi tươi có màu xanh)

(quả hồi khi chín khô có màu nâu)

Cây Hồi và công dụng

Cây Hồi và công dụng

 

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây hồi đặc biệt chỉ mọc trong khu vực nhỏ chiếm khoảng 5.000 km2 ở tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, một số ít ở hai tỉnh Quảng Tây và Quảng Đông (Trung Quốc) giáp với Việt Nam. Một số nơi khác cũng trồng nhưng đáng kể như Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Cạn, Thái Nguyên. Trước đây người ta thường lẫn nó với cây hồi Nhật Bản Illicium anisatum Lour, có chất độc, hoặc cây hồi núi Illicium griffithii cũng có chất độc.

Xem Thêm >>>  Cây đinh lăng và công dụng

Hồi hái vào hai vụ tháng 7-8 (hồi mùa) và 11-12 (hồi chiêm). Ngoài hai vụ chính, còn một số vụ quả lép rụng sớm vào tháng 3. Hồi hái về phơi nắng cho khô hẳn. Dùng cất tinh dầu hay tiêu thụ nguyên quả làm thuốc.

Cây Hồi và công dụng

Cây Hồi và công dụng

 

Mỗi cây, hàng năm cho từ 80-100Kg quả tươi và như vậy luôn trong 40-50 năm. Thường một năm được mùa, một năm kém. Trên thị trường người ta chia làm 3 loại:

Loại 1: có 8 cánh to đều nhau, màu nâu đỏ
Loại 2: có 1 cánh trở lên bị lép, màu nâu đen
Loại 3: có 3 cánh trở lên bị lép, màu nâu đen
Loại hồi xô gồm lẫn lộn cả 3 loại trên.
Thành phần hoá học

Trong quả hồi ngoài các chất như chất nhầy, đường, chủ yếu chứa tinh dầu từ 3-3,5% (tươi) hoặc 9-10% hay hơn (khô). Tinh dầu hồi là một chất lỏng không màu, hay vàng nhạt, tỷ trọng ở +15oC từ 0,980 đến 0,990, độ đông đặc từ 14 -18oC. Trong tinh dầu có 80-90% anethol, còn lại là tecpen, pinen, dipenten, limonen, estragola, safrola, tecpineola,…

Xem Thêm >>>  Rau cải xoong và công dụng

Lá hồi cũng chứa tinh dầu với thành phần gần tương tự. Độ đông đặc hơi thấp hơn (13-14oC), nhưng nếu trộn cả tinh dầu lá và tinh dầu quả thì ta được một tinh dầu có độ đông vào khoảng 10oC.

Công dụng của cây Hồi và liều dùng

Hồi là một vị thuốc được dùng trong cả đông y và tây y.

Tây y dùng hồi làm thuốc trung tiện, giúp tiêu hoá, lợi sữa. Tác dụng trên hệ thống thần kinh và cơ (dịu đau, dịu co bóp) được dùng trong đau dạ dày, đau ruột và trong những trường hợp dạ dày, ruột co bóp quá mạnh. Ngoài ra còn được dùng để làm rượu khai vị, làm thơm thuốc đánh răng. Tuy nhiên nếu dùng nhiều và với liều cao sẽ gây ngộ độc, với hiện tượng say, run chân tay, sung huyết não và phổi, trạng thái ngây có khi tới co giật như động kinh.

Cây Hồi và công dụng

Cây Hồi và công dụng

 

Theo tài liệu cổ đại hồi có vị cay, tính ôn, vào 4 kinh can, thận, tỳ và vị. Có tác dụng đuổi hàn, kiện tỳ, khai vị, dùng chữa nôn mửa, đau bụng, bụng đầy chướng, giải độc của thịt cá. Những người âm hư, hoả vượng không dùng được.

Xem Thêm >>>  Cây mật gấu và công dụng

Thường dùng hiện nay làm thuốc giúp sự tiêu hoá, ăn uống không tiêu, nôn mửa, đau nhức tê thấp. Mỗi ngày dùng 4 đến 8g dưới dạng thuốc sắc. Dùng ngoài ngâm rượu xoa bóp chữa đau nhức, tê thấp.

Ngoài ra hồi còn được dùng làm gia vị, chế húng lìu nấu thịt bò, các thịt khác.

Bạn vừa xem xong bài cây Hồi và công dụng tuyệt vời của nó. Chúc bạn luôn mạnh khỏe nhé!

Cây Hồi và công dụng
Đánh giá bài viết

Trả lời